De leem die we aantreffen op het Plateau van Kesselt is de zogenaamde löss. Löss, een zeer fijn stof dat tijdens de laatste ijstijd vanuit Noord-Duitsland is komen aanwaaien, betekent losse grond. Het is net die grondstof die gemakkelijk bewerkbaar is voor het maken van handvormstenen. De groeve aan de achterzijde van de fabriek toont verschillende lagen löss: grijze, gele, roze en rode.
Naargelang de behoeften worden de lagen apart ontgonnen en meteen naar de fabriek gebracht.
De klei wordt hier nog zuiver verwerkt. Slechts uitzonderlijk, bijvoorbeeld voor de productie van mangaanstenen, worden mineralen en chemicaliën toegevoegd. Via transportbanden wordt de klei vanuit de doseermachines, in de juiste verhoudingen, naar de mengmachine gebracht.
Door de gecontroleerde toevoeging van water streeft men naar de optimale plasticiteit van de klei.
De leemlagen worden hier gedoseerd en vermengd.
De vroegere steenvormers sloegen de bezande kleibal in een mal.
Na het afstrijken van de overtollige klei werd de mal gewenteld en van de natte steen gelicht. Bij de firma Nelissen worden de profielstenen,
de zogenaamde "specials", nu nog zo gevormd.
 |
|
Met uitzondering van de specials, is de productie van handvormstenen nu volledig geautomatiseerd. Geavanceerde installaties bootsen natuurgetrouw de bewegingen van de vroegere vakmensen na. Elke beweging en bewerking is van belang. De installatie is bovendien ontworpen om een 8-tal verschillende kleurschakeringen tegelijkertijd te produceren.
|
Door vakmanschap ontstaat deze typische steen met een onregelmatig oppervlak, gevarieerde kleurschakeringen en zandnerven.
Het water dat men gebruikt bij de aanmaak van stenen moet volledig verdampen.
Dit gebeurt in computergestuurde droogkamers volgens een aangepast programma naargelang de kleisoort en het formaat van de steen. Het drogen moet niet alleen snel maar ook regelmatig verlopen. Na 24 tot 48 uur, afhankelijk van de dikte van de steen, zijn de vormelingen klaar voor de oven. De droge stenen worden dan automatisch in een vastgelegd patroon op de ovenwagens gestapeld.
Het bakken is heel belangrijk en bepaalt de kwaliteit van de steen. Nelissen beschikt over volledig geautomatiseerde ovens. Bij de ontwikkeling van deze ovens is gebruik gemaakt van de modernste technologie. De instelling van de oven wordt voortdurend gecontroleerd en een logboek wordt opgesteld voor het vervolg van de productie. De stenen zijn na 3 dagen gebakken in een oven van ruim 100 meter lang en 7 meter breed. De computer beheert de bakcycli en de toestand binnenin waardoor meer dan 25 warme en gevarieerde kleurnuances kunnen ontstaan
Door belangrijke investeringen op de juiste momenten kent het bedrijf Nelissen een gestage groei. Met een capaciteit van 150 miljoen stenen per jaar bereikt Nelissen een Europees niveau.