Bij de berekening van het materiaal en de werkuren voor de N70 (± 240x70x40, 50 of 65 mm) spelen de voegdikte en de specifieke afmetingen van de steen een rol. De rekensom pakt op de werf bijzonder positief uit.
De winst: minder handelingen per m²
Omdat de N70 langer is, neem je per vierkante meter structureel minder stenen in de hand. Dit voordeel geldt voor traditioneel metselen, maar trekt zich evengoed door naar dunbedmortel en lijmen. Hier is de vergelijking tussen de N70-reeks en de equivalente traditionele formaten (RF 4, WV 50 en WV 65):
| Formaat | Traditioneel (±12 mm) | Dunbedmortel (±6 mm) | Lijmen (±4 mm) |
|---|---|---|---|
| N70/4 | ± 80 st/m² | ± 92 st/m² | ± 96 st/m² |
| RF 4 | ± 86 st/m² | ± 96 st/m² | ± 98 st/m² |
| N70/5 | ± 65 st/m² | ± 74 st/m² | ± 78 st/m² |
| WV 50 | ± 75 st/m² | ± 87 st/m² | ± 91 st/m² |
| N70/6,5 | ± 52 st/m² | ± 58 st/m² | ± 60 st/m² |
| WV 65 | ± 58 st/m² | ± 65 st/m² | ± 68 st/m² |
Rekenvoorbeeld in de praktijk: Een verlijmde gevel van 200 m²
Om dit rendementsvoordeel tastbaar te maken, kijken we naar een gemiddelde vrijstaande woning met 200 m² aan geveloppervlakte die volledig wordt verlijmd. Als we de N70/5 afzetten tegenover een standaard WV 50:
- Standaard (WV 50): 200 m² x 91 stuks = 18.200 stenen
- Smal formaat (N70/5): 200 m² x 78 stuks = 15.600 stenen
Dat betekent op één werf 2.600 stenen minder verwerken. De vakman hoeft 2.600 keer minder te bukken, te tillen en te plaatsen. Omdat je in volle pallets bestelt, is de impact op de logistiek en kraanbewegingen minstens zo indrukwekkend:
- Standaard (WV 50): Met 374 stuks per pallet heb je voor dit project 49 volle pallets nodig op de werf. Het totale geleverde gewicht is 29,1 ton (±1,59 kg per steen).
- Smal formaat (N70/5): Met 552 stuks per pallet heb je voor dit project slechts 29 volle pallets nodig op de werf. Het totale geleverde gewicht is 21,5 ton (±1,34 kg per steen).
Kies je voor de N70, dan heb je voor diezelfde gevel maar liefst 20 pallets minder die ruimte innemen op de werf en verplaatst moeten worden. Daarbovenop scheelt het in totaal 7,6 ton aan vracht en tilwerk.
De verwerking op de werf: mythes doorprikt
Rondom smalle formaten hangen weleens theorieën over een lastigere verwerking. In de praktijk blijkt de N70 echter net zo werkbaar als een traditionele gevelsteen:
- Snelheid en uitlijning: Een N70 ligt net zo snel 'pas' (waterpas en strak langs de draad) als bijvoorbeeld een WV 50. De aannemer hoeft niet in te leveren op zijn vertrouwde werktempo.
- Daghoogte en 'dansende' stenen: Theoretisch gezien ligt de maximale daghoogte bij een steen van 7 cm diep iets lager. In de praktijk is dit een non-issue, simpelweg omdat metselaars een gevel in de breedte optrekken en die maximale hoogte zelden in één dag aantikken. Daarnaast is de N70 met 240 mm 'slechts' 3 cm langer dan een standaard Waalformaat (210 mm). Dat minimale verschil zorgt er echt niet voor dat een steen sneller gaat 'dansen'. Wegzakkende stenen zijn vrijwel altijd het resultaat van te natte mortel, niet van de steenlengte.
Stabiliteit: de impact van spouwankers
Omdat de N70 smaller is (70 mm in plaats van 90 of 100 mm), eist de normering een lichte aanpassing in de verankering. Volgens de richtlijnen (STS 22-4) vertaalt dit zich in de praktijk naar maximaal één extra spouwanker per vierkante meter. Waar je bij een standaardsteen bijvoorbeeld 5 ankers plaatst, zijn er 6 stuks voor de N70 vereist. Die ene extra handeling per m² is qua werkuren volledig verwaarloosbaar.
De eindbalans voor de verwerker
Is de N70 complexer of trager om te verwerken? Absoluut niet. De theorie over één extra spouwanker per vierkante meter weegt totaal niet op tegen de keiharde logistieke winst op de stelling. Je hebt aanzienlijk minder stenen nodig, tilt duizenden kilo's minder gewicht en houdt de werf overzichtelijk met aanzienlijk minder pallets. Omdat het smalle formaat gewoon met de vertrouwde snelheid traditioneel gemetseld kan worden, én zich perfect leent voor verlijmen of dunbedmortel, is de N70 simpelweg een garantie voor een hoger rendement per project.