Vlak bij het station van Heerhugowaard geeft woonproject 3 Kwartier mee vorm aan het vernieuwde Stationskwartier. Drie gebouwen met samen 138 woningen en twee kinderdagverblijven omkaderen er een gemeenschappelijke binnentuin. Elk volume heeft een eigen karakter, maar de bakstenen gevelarchitectuur verbindt ze tot één ensemble. Architect Marco Kramer (Pro6) koos daarvoor drie gevelstenen van Nelissen Steenfabrieken: Luce, Maranello en Forno.
Het project brengt koopappartementen, huurwoningen en begeleid wonen samen. Die verscheidenheid vertaalt zich ook in de architectuur. Gebouw 1 is uitgevoerd in Luce, gebouw 2 in Maranello en gebouw 3 in Forno. De verschillende sorteringen geven elk volume een eigen gezicht, terwijl baksteen als gemeenschappelijk materiaal voor samenhang zorgt.
De compositie rond de binnentuin ontstond tijdens het ontwerpproces. Het oorspronkelijke plan telde twee torens. Door een derde gebouw toe te voegen, konden de volumes rond een meer besloten buitenruimte worden georganiseerd. Ook de naam 3 Kwartier verwijst naar die opbouw en de ligging in het Stationskwartier.
Natuurlijke nuances als uitgangspunt
Voor Kramer is baksteen veel meer dan een afwerking. Het materiaal maakt deel uit van de architectonische identiteit. Hij kiest daarom bij voorkeur gevelstenen met een natuurlijke uitstraling, waarin het productieproces zichtbaar blijft.
“We houden ervan dat je het natuurlijke proces waarmee bakstenen worden gemaakt terugziet in de steen, en dat het niet te gepolijst is”, vertelt Marco.
Tijdens het ontwerpproces bezocht het ontwerpteam de fabriek van Nelissen om de productie van dichtbij te bekijken. In de showroom en met digitale visualisatietools werd onderzocht hoe de verschillende stenen op grotere geveloppervlakken zouden uitwerken. De voorkeur ging naar een materiaalbeeld waarin natuurlijke variaties zichtbaar mogen blijven.
Bijzonder is het gebruik van een ruwere zijde van de steen, waarop plaatselijk een groenachtige nuance te zien is. Die ontstaat tijdens het bakproces en versterkt het ongepolijste karakter dat de architect zocht.
Metselwerk brengt reliëf en ritme
Niet alleen de steenkeuze, ook de verwerking bepaalt de uitstraling van 3 Kwartier. Verschillende metselverbanden, waaronder staand verband, brengen ritme in de gevels. Plaatselijk zijn de kolommen verdikt en komen ze ongeveer drie koppen uit het gevelvlak naar voren. Verdiepte neggen zorgen dan weer voor terugliggende accenten.
“Die verschillen in diepte zorgen voor schaduwwerking en geven de gevels een veranderlijk karakter. De detaillering doorbreekt bovendien de schaal van de grotere gevelvlakken en versterkt de verticale geleding van de gebouwen”, verduidelijkt Marco.
De gevels sluiten daarmee aan bij zijn manier van ontwerpen: van binnenuit naar buiten. De functies en woningplattegronden vormen het vertrekpunt, waarna de interne organisatie een architectonische vertaling krijgt. De gevels maken delen van de achterliggende structuur bewust leesbaar.
Ontworpen om te blijven
Ook de lange levensduur en beperkte onderhoudsbehoefte van baksteen speelden mee in de materiaalkeuze. Kramer wil gebouwen ontwerpen die niet alleen bij oplevering overtuigen, maar ook jaren later hun kwaliteit behouden.
“We willen dat we hier over twintig jaar nog langs kunnen rijden en nog steeds trots zijn op wat we met elkaar hebben neergezet”, aldus Marco.
In 3 Kwartier komen die ambities samen. Luce, Maranello en Forno geven de gebouwen een eigen identiteit, terwijl het samenspel van baksteen, metselverbanden en detaillering ze duurzaam met elkaar verbindt.
Bron: Architectura
Jouw project in de kijker?
Heb je een recent project met Nelissen bakstenen in de hoofdrol? Deel het met ons en dan zetten we jouw project misschien ook in de kijker!
